Làm sao tôi biết một token là thật?

Ai cũng tạo được một token và đặt cho nó cái tên tùy thích. Đó là sự thật khó chịu đằng sau rất nhiều vụ lừa đảo tiền mã hóa: một token giả sao chép được tên, ký hiệu và cả logo của token thật, rồi nằm ngay cạnh hàng thật trong ô tìm kiếm. Tin tốt là có một cách đáng tin để phân biệt, và khi bạn biết cách đó, phần lớn trò lừa token không còn tác dụng với bạn.

Cái tên không phải bằng chứng

Trên một blockchain, tên và ký hiệu của token chỉ là nhãn do người tạo chọn. Chẳng có gì ngăn ai đó đúc ra một token tên “USDC” hay “Solana” mà không liên quan gì tới dự án thật. Cả chục token khác nhau có thể dùng chung y hệt một ký hiệu. Nên cái tên trước mắt bạn, trên màn hình hoán đổi, trong danh sách token hay trên một trang web, không bao giờ là bằng chứng rằng bạn đang nhìn hàng thật.

Thứ duy nhất là thật: địa chỉ hợp đồng

Thứ thật sự nhận diện một token là địa chỉ hợp đồng của nó: một chuỗi ký tự duy nhất, giống địa chỉ ví, trỏ tới đúng một token trên đúng một blockchain. USDC thật trên Ethereum có một địa chỉ hợp đồng cụ thể, và mọi bản nhái đều mang địa chỉ khác. Khớp địa chỉ là bạn có token thật. Cả bài kiểm tra chỉ có vậy.

Cách kiểm tra, trong ba bước

1. Lấy địa chỉ hợp đồng chính thức từ một nguồn bạn tin tưởng, chứ không phải từ người đang muốn bạn mua. Trên thư mục giá tiền mã hóa của Zypto, mỗi tài sản có trang riêng liệt kê địa chỉ hợp đồng đã xác minh trên từng chuỗi mà nó có mặt, kèm nút Sao chép và liên kết tới block explorer. Website chính thức của dự án và các trang tổng hợp uy tín như CoinGecko hay CoinMarketCap cũng dùng được.
2. Đối chiếu toàn bộ. Hãy so sánh cả địa chỉ với token bạn sắp thêm, mua hay hoán đổi, chứ không chỉ vài ký tự đầu và cuối, vì kẻ lừa đảo cố tình tạo ra những địa chỉ trông giống hệt ở đúng những chỗ đó.
3. Kiểm tra cả mạng lưới. Cùng một token có mặt trên nhiều blockchain, mỗi chuỗi một địa chỉ riêng, nên hãy chắc chắn bạn đang nhìn địa chỉ của đúng chuỗi mình dùng.

Những token tự nhiên xuất hiện

Có một trò lừa thậm chí không chờ bạn đi tìm. Bạn mở ví ra và thấy một token mình chưa từng mua nằm sẵn trong đó, thường kèm cái tên hấp dẫn hoặc lời nhắn bảo bạn vào một website để “nhận” nó. Đây là trò lừa dusting hay airdrop, và token đó là mồi. Đừng tương tác với nó, đừng hoán đổi nó, và đừng vào bất cứ liên kết nào đi kèm, vì tương tác chính là lúc cái bẫy sập xuống. Một token bạn không tự thêm vào thì đáng nghi, chứ không đáng tò mò.

Để danh sách làm việc đó cho bạn

Cách sai lầm rủi ro nhất là dán một địa chỉ hợp đồng ngẫu nhiên ai đó gửi cho bạn, hoặc chọn một token trên một chợ mở nơi ai cũng niêm yết được bất cứ thứ gì. Một chiếc ví tốt loại bỏ phần lớn rủi ro đó bằng cách tự duy trì danh mục tài sản đã được kiểm duyệt. Ứng dụng Zypto đi xa hơn: bạn đặt cho ứng dụng chỉ hiện các token đã xác minh thay vì mọi token, để những bản nhái rủi ro thậm chí không xuất hiện trong danh sách của bạn. Với các token được hỗ trợ, bạn tìm theo tên và nhận đúng token thật, thay vì tự đi săn địa chỉ.

Một danh sách kiểm tra nhanh

• Tên và logo trông đúng, còn lại chẳng có gì kiểm chứng được: chưa đủ.
• Địa chỉ hợp đồng khớp hoàn toàn với địa chỉ chính thức: thật.
• Token tự xuất hiện mà bạn không hề thêm vào: cứ để yên đó.
• Còn chưa chắc về bất cứ điểm nào: đừng mua, đừng hoán đổi, đừng bấm. Chờ thêm thì chẳng mất gì.

Điều này có ý nghĩa gì với bạn

Xác minh một token trước khi động vào nó là một trong những thói quen đơn giản và đáng giá nhất trong tiền mã hóa, và nó tốn khoảng ba mươi giây. Zypto App là ví tự lưu ký, cho phép bạn chỉ xem các token đã xác minh, và đưa cho bạn thông tin để tự kiểm tra mọi thứ, nên bạn hành động một cách chắc chắn thay vì chỉ hy vọng. Kiểm tra trước, rồi hãy làm. Tiền của bạn, chỉ của riêng bạn.

Học tiếp

Xem khóa công khai, khóa riêng tư và địa chỉ hoạt động thế nào, vì sao cùng một token lại xuất hiện trên nhiều blockchain khác nhau, và cách tránh các trò lừa đảo tiền mã hóa.