Wat zijn smart contracts; een beginnersgids

Voor wie nieuw is met cryptovaluta is een van de belangrijkste vragen altijd geweest: “Wat zijn smart contracts?” Het is geen juridisch concept, zoals het misschien klinkt, hoewel er zeker een contractuele afspraak tussen deelnemers is.

Smart contracts zijn code die in een blockchain is geschreven en de acties automatiseert die nodig zijn in een blockchain-transactie. Zie ze als scripts die automatisch worden uitgevoerd zodra de betrokken partijen aan bepaalde gespecificeerde voorwaarden voldoen. Het is ook het vermelden waard dat deze scripts (contracten) niet in juridische taal zijn geschreven, maar in programmeertaal (code).

Van gedecentraliseerde apps tot non-fungible tokens en de metaverse: smart contracts vormen de basis van de meeste blockchaintoepassingen. Hoewel de ins en outs van blockchaintechnologie ontmoedigend kunnen lijken, beantwoordt dit artikel de vraag “Wat zijn smart contracts?” op een vereenvoudigde manier die het voor iedereen gemakkelijk te begrijpen maakt.

Wat zijn smart contracts?

Smart contracts zijn zelfuitvoerende contracten waarvan de voorwaarden van de overeenkomst rechtstreeks in code zijn geschreven. Deze contracten worden automatisch uitgevoerd en afgedwongen wanneer vooraf bepaalde voorwaarden zijn vervuld. 

Stel je ter verduidelijking een automaat voor. Je gooit er geld in en maakt een keuze, waarna de automaat je automatisch het gekozen product geeft. Een smart contract is vergelijkbaar met die automaat, maar dan digitaal, en het draait op eigen regels die iedereen kan zien en verifiëren. Zodra aan bepaalde voorwaarden is voldaan (zoals het versturen van een betaling of het leveren van een dienst), voert het smart contract de overeenkomst automatisch uit, net zoals de automaat je snack aflevert.

Smart contracts zijn gemaakt om tussenpersonen overbodig te maken en uiteenlopende toepassingen te faciliteren, zoals het beheer van de toeleveringsketen (supply chain), financiële transacties, stemsystemen en meer. Ze maken het mogelijk betrouwbare transacties uit te voeren tussen verschillende anonieme partijen zonder centrale autoriteit of externe invloed. Het doel is transparantie, veiligheid en betrouwbaarheid in blockchaintechnologie te waarborgen.

Hoewel Ethereum de digitale wereld veranderde met de uitvinding van zijn smart contracts, die decentrale financiën (DeFi) en non-fungible tokens (NFT) aandreven, werden smart contracts voor het eerst voorgesteld door Nick Szabo in 1994. Szabo was computerwetenschapper en rechtsgeleerde en ontwikkelde in 1998 een virtuele valuta die hij “Bit Gold” noemde.

Hij stelde dat gedecentraliseerde consensus en cryptografische technieken de automatische uitvoering van contracten mogelijk konden maken, waardoor tussenpersonen overbodig zouden worden. Met andere woorden: hij voorzag een wereld waarin elektronische transacties digitaal kunnen worden uitgevoerd en zeer complexe betaalstructuren in gestandaardiseerde contracten kunnen worden ingebouwd. Szabo beschreef smart contracts als digitale transactieprotocollen die de voorwaarden van een contract uitvoeren.

De voorspellingen van Szabo kregen uiteindelijk meer betekenis met de introductie van de Bitcoin-technologie door Satoshi Nakamoto in 2008. De ontwikkeling van de Bitcoin-technologie bood een praktisch platform voor de lancering en implementatie van smart contracts. Vijf jaar later introduceerde Vitalik Buterin echter een programmeerbare blockchain, het Ethereum-blockchainplatform, speciaal ontworpen voor het uitvoeren van smart contracts.

Dankzij de smart contract-mogelijkheden van Ethereum kunnen ontwikkelaars gedecentraliseerde applicaties (dApps) en tokeneconomieën bouwen met Solidity, een programmeertaal die is ontworpen voor het schrijven van smart contracts. Sindsdien hebben smart contracts aan terrein gewonnen in uiteenlopende sectoren buiten de financiële wereld, waaronder verzekeringen, vastgoed, beheer van toeleveringsketens en meer. Tal van blockchainplatforms, waaronder Zypto, bieden nu smart contract-functionaliteit, elk met unieke kenmerken en mogelijkheden.

Hoe werken smart contracts?

Terwijl we de vraag “Wat zijn smart contracts?” beantwoorden, bekijken we hoe ze werken. Laten we een traditioneel contract doorlichten om een bijna perfect beeld te schetsen van hoe smart contracts functioneren.

Als je ooit een woning hebt gehuurd, ben je het ermee eens dat de transactie niet compleet was zonder een contract tussen jou en de verhuurder. Dit contract definieerde zorgvuldig de voorwaarden van de huurovereenkomst: het te betalen bedrag, de verwachte betaaldatum en de gevolgen bij niet-naleving. Bij een traditioneel contract is altijd een derde partij nodig om de voorwaarden af te dwingen. Die derde partij is meestal een juridisch professional of een rechtbank die ingrijpt bij een geschil tussen de twee partijen. In veel gevallen is de derde partij actief betrokken bij het opstellen van het contract. 

Smart contracts werken op vergelijkbare wijze, alleen draaien ze op gedistribueerde grootboektechnologie, wat betekent dat er geen tussenpersonen nodig zijn om toezicht op het contract te houden. Smart contracts leggen de voorwaarden en sancties van een bindende overeenkomst tussen twee partijen vast. Omdat het op blockchaintechnologie draait, worden de contracten geschreven met versleutelde code in plaats van juridische taal. Smart contracts worden automatisch uitgevoerd zodra vooraf bepaalde voorwaarden zijn vervuld. Zie het als een stukje code dat “dit doet als dat gebeurt”.

Smart contracts volgen dus “als/wanneer…dan”-verklaringen zoals vastgelegd in de code van de blockchain. Stel dat het contract, geschreven in een stukje code, zegt: “Als je aan het einde van het jaar 10.000 abonnees hebt bereikt, ontvang je 20 Ethereum.” Zodra een partij aan de voorwaarde voldoet (10.000 abonnees krijgt), levert het contract automatisch (hij ontvangt 20 ETH op zijn account). De te vervullen criteria (acties) gelden als triggers voor de uitvoering van het contract. 

Deze acties kunnen bestaan uit het uitgeven van een ticket, het sturen van een melding of het vrijgeven van tegoeden aan de juiste partij. De bij de transactie betrokken partijen moeten akkoord gaan met de voorwaarden van de contracten. Meestal gaat het erom hoe het contract zal werken, inclusief de regels die de transactie beheersen. Ze moeten ook alle mogelijke uitzonderingen onderzoeken en een kader voor geschillenbeslechting vastleggen.

De bepalingen van de contracten worden in een programmeertaal gecodeerd en naar de blockchain geüpload. Zodra de transactie is geverifieerd en voltooid, wordt ze op de blockchain gepubliceerd en kan ze niet meer worden teruggedraaid of gewijzigd. Onveranderlijkheid is een fundamentele eigenschap van blockchaintechnologie en biedt vertrouwen en zekerheid dat het contract precies zo wordt uitgevoerd als het is geschreven. 

Over het algemeen omvatten de voordelen van onveranderlijkheid transparantie, die ervoor zorgt dat alle partijen de voorwaarden van het contract kunnen vertrouwen, en veiligheid, die elke vorm van manipulatie of onbevoegde wijziging voorkomt. Ook voorspelbaarheid, die garandeert dat het gedrag van het contract na verloop van tijd consistent blijft.

Toepassingen van smart contracts in de praktijk

Nu we de vraag wat smart contracts zijn grondig hebben beantwoord en hebben doorgelicht hoe ze werken, bekijken we enkele toepassingen van smart contracts in de praktijk. Smart contracts hebben een breed scala aan toepassingen in verschillende sectoren, doordat ze het onderhandelen over en uitvoeren van contracten mogelijk maken, verifiëren en afdwingen zonder tussenpersonen. Hier zijn enkele voorbeelden van belangrijke toepassingen.

Financiën en bankieren

Smart contracts en blockchaintechnologie hebben de financiële sector getransformeerd. Met de komst van decentrale financiën (DeFi) kunnen mensen eenvoudig handelen, geld uitlenen en lenen zonder tussenpersonen en eindeloze protocollen. Smart contracts voeren automatisch een reeks financiële regels uit, zodat banken en andere toezichthoudende instanties niet nodig zijn; tegoeden kunnen worden vastgehouden tot aan alle voorwaarden van een contract is voldaan.

Smart contracts kunnen ook helpen de transparantie en nauwkeurigheid van gegevensverzameling te bevorderen. Door de juistheid van financiële gegevens te waarborgen, zorgen ze voor naleving en verlagen ze de auditkosten radicaal. 

Supply chain management

Smart contracts worden automatisch uitgevoerd en kunnen daarom relevant zijn om het beheer van de toeleveringsketen te vereenvoudigen. Ten eerste kunnen ze het goed traceren en volgen van de verplaatsing van goederen door de toeleveringsketen faciliteren. Geautomatiseerde betaling is een ander belangrijk punt; je kunt een smart contract zo ontwerpen dat het betalingen automatisch uitkeert wanneer goederen worden geleverd.

Onroerend goed

Je kunt smart contract-technologie gebruiken om het kopen, verkopen en verhuren van vastgoed te faciliteren. Bovendien kan ze worden gebruikt om mensen een percentage van vastgoed te laten bezitten in plaats van dat één persoon het hele pand bezit. Dat kan met digitale tokens die vastgoedeigendom vertegenwoordigen. 

Gezondheidszorg

Met de uitvinding van smart contracts is het veilig en soepel delen en beheren van patiëntgegevens haalbaar geworden. Smart contracts maken het mogelijk het proces van gegevensdeling en toestemmingsbeheer voor klinische proeven te automatiseren. Blockchaintechnologie kan ook de verificatie van gegevens faciliteren om de juistheid ervan te waarborgen.

Overheid en publieke sector

Smart contracts kunnen transparantie bevorderen in governanceprocedures zoals stemmen. Ze kunnen bijvoorbeeld helpen het proces van het verifiëren van identiteiten en referenties te stroomlijnen. Er kunnen digitale vormen van verificatie komen waarmee je meer over personen te weten komt zonder hun identiteit te onthullen.

Bij stemmen kunnen smart contracts nuttig zijn om veilig en transparant elektronisch stemmen te realiseren; smart contracts worden beschermd door het grootboek, waardoor de kans op manipulatie bij een stemproces drastisch wordt verkleind. Kiezers kunnen ook vanuit ondersteunde regio's wereldwijd stemmen met een online stemsysteem op basis van smart contracts.

Gaming en entertainment

Smart contracts kunnen royaltybetalingen eenvoudiger maken. Betalingen aan artiesten en contentmakers kunnen worden geautomatiseerd op basis van distributie en gebruik. Het contract kan bijvoorbeeld vastleggen welk percentage van de royalty-inkomsten naar de artiest en het platenlabel gaat, en de uitbetalingen gebeuren automatisch zodra aan de parameters is voldaan. Ook het beheer van eigendom en overdracht van in-game-activa en digitale verzamelobjecten kan met smart contracts worden gefaciliteerd.

Juridisch en compliance

Smart contracts kunnen een grote rol spelen in het rechtsstelsel, omdat je er juridische overeenkomsten en nalevingscontroles mee kunt automatiseren. Ook kunnen ze het beheer en de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten minder omslachtig maken.

Conclusie 

Laten we tot slot nog even kort samenvatten wat smart contracts zijn. Smart contracts zijn digitale overeenkomsten die op een blockchain worden ondertekend en opgeslagen en automatisch worden uitgevoerd zodra vooraf bepaalde voorwaarden zijn vervuld. Doordat acties en gebeurtenissen worden geautomatiseerd, is er geen tussenpersoon of vertrouwen tussen de transacterende partijen meer nodig. 

Smart contracts vormen een belangrijke innovatie in het automatiseren van contractuele afspraken en maken gebruik van blockchaintechnologie om de transparantie, efficiëntie en veiligheid van digitale transacties te vergroten. Het goede nieuws is dat de mogelijke toepassingen van smart contracts blijven uitbreiden naarmate technologie en toepassingen zich ontwikkelen.

Denk je dat het gebruik van een smart contract een gamechanger voor je organisatie wordt? Er is geen beter moment, want het gebruik van smart contracts zal waarschijnlijk toenemen door hun brede scala aan toepassingen. Gelukkig kun je met Zypto de toekomst van DeFi-betalingen omarmen. Zypto is naar voren gekomen als een leider, die innovatieve oplossingen en een gebruikersgerichte aanpak integreert om betalingen opnieuw vorm te geven. In veel opzichten heeft Zypto veranderd hoe bedrijven en consumenten transacties uitvoeren.