استفاده از رمزارزها در چند سال گذشته تغییر بزرگی را از سر گذرانده است. آنها از سوی نظام مالی سنتی و بسیاری از بانکهای بزرگ، شرکتهای بیمه و دیگر کسبوکارهای ریسکگریز پذیرفته میشوند.
در کاربرد روزمره رمزارزها، مثلاً جایی که بهعنوان جایگزین پول فیات استفاده میشوند، هنوز عقب هستند. در این مقاله بررسی میکنیم که چرا پرداختهای خرد و ماینینگ غیرفعال میتوانند موج بعدی پذیرش و ارزش رمزارز باشند.
وضعیت کنونی پرداختهای خرد
پرداخت خرد به تراکنشهای زیر 5 دلار گفته میشود، هرچند برخی فقط تراکنشهای زیر 1 دلار را پرداخت خرد میدانند. چنین پرداختهای کوچکی معمولاً برای اشتراک، خرید یک قطعه محتوای دیجیتال یا تعامل ماشین با ماشین است. در سالهای نخست رمزارز، این تراکنشها محدود بودند چون کارمزدها آنها را از نظر اقتصادی بیصرفه میکرد، اما این وضعیت در سالهای اخیر تغییر کرده است.
بر پایه دادههای اخیر، در سال 2024 بیش از 377 میلیون تراکنش پرداخت خرد ثبت شده است. میانگین اندازه این تراکنشها کمی بیش از 2 دلار بود. حجم تراکنشها هم سالانه حدود پنج درصد رشد پیوسته دارد. کیفپولهای رمزارزی فراگیر شدهاند و حتی برای تازهواردان این حوزه هم استفاده از آنها آسان است.
این در حالی رخ میدهد که اقتصاد پرداخت دیجیتال بهطور کلی هم در حال رشد است. در حال حاضر ارزش آن حدود 114 میلیارد دلار برآورد میشود. تجارت الکترونیک، فینتک و تغییر کلی نگاه به رمزارز به این جهش انجامیده و روندهای منفی اقتصاد سنتی تأثیر چندانی بر آن نداشته است.

چرا پرداختهای خرد امروز مهماند؟
تغییر فناوری هزینه انجام پرداختهای خرد را بسیار کمتر کرده است. پیشتر، یک پرداخت خرد 0.50 دلاری با کارمزد 0.30 دلار ارزش انجام دادن نداشت. اکنون که کارمزد هر تراکنش به یک سنت رسیده، جا برای رشد این صنعت باز شده است.
همزمان، بازاری برای پرداختهای خرد رشد کرده، خصوصاً با آمدن امور مالی غیرمتمرکز. بازار رسانه نخستین حوزهای بود که استفاده از رمزارز را پذیرفت، اما بسیاری صنایع دیگر که به پرداختهای کوچک و مکرر نیاز دارند هم همین مسیر را رفتند. امنتر و آسانتر شدن مدیریت کیفپولهای رمزارزی هم کمک کرده است.
برخی از کاربردها عبارتاند از:
- روزنامهنگاری با پرداخت بهازای هر مقاله.
- دسترسی به یک محتوای استریم مشخص، مانند یک آهنگ یا ویدیو.
- کسب درآمد از API با صورتحساب بر پایه میزان مصرف
- صدور صورتحساب اینترنت اشیا برای انرژی، مصرف داده و پهنای باند.
با خرد شدن این صنایع، پرداخت خرد راهی بسیار مناسب است تا کاربران در چشمانداز تازه و در حال تغییر، دسترسی خود به محصولاتشان را نگه دارند.
ماینینگ غیرفعال: تولید ارزش بیسر و صدا
برای مدتی طولانی، ماینینگ رمزارز به سرمایهگذاری اولیه هنگفتی برای تجهیزات نیاز داشت. تأمین برق لازم برای استخراج رمزارز هم گران بود. اکنون، best Bitcoin miners بر ماینینگ غیرفعال تکیه میکنند و منابع خود را در یک سرویس اشتراکی گرد هم میآورند تا استخراج کنند.
تا میانه سال 2025، هشریت Bitcoin از 300 اگزاهش در ثانیه فراتر رفته است. پاداش بلوک در آوریل 2024 نصف شد و به 3.125 BTC در هر بلوک رسید. این یعنی روزانه حدود 450 BTC استخراج میشود، یا سالانه نزدیک به 164,000 BTC.
این صنعت هنوز زیر سلطه ماینینگ صنعتی شرکتهای بزرگ با منابع میلیاردی است. این نکته خصوصاً در بخشهایی از صنعت که هوش مصنوعی و ماینینگ رمزارز را ترکیب میکنند درست است. با این حال ماینینگ غیرفعال در حال رشد است و اپلیکیشنها و پلتفرمهای تازهای که این سرویس را ارائه میدهند مرتب معرفی میشوند.
ملاحظات محیطزیستی و مالی
یکی از بزرگترین انتقادها به ماینینگ رمزارز، اثر آن بر محیط زیست است. برآورد شده که شبکه Bitcoin سالانه بین 160 تا 176 تراواتساعت (TWh) انرژی مصرف میکند. این حدود 0.5% از کل مصرف انرژی جهان است.
اگر این را به میزان انتشار CO₂ برگردانیم، به 98 میلیون تن متریک در سال میرسیم، یا حدود 1113 کیلوواتساعت برای هر تراکنش. بسیاری از ماینرها به منابع انرژی سبز روی آوردهاند، اما نگرانیها پابرجاست. بسیاری هنوز باور دارند گرد آوردن منابع اثر بهتری بر محیط زیست دارد تا استفاده از انرژی خورشیدی یا بادی. این نگرانی خصوصاً در مناطقی مهم است که ماینینگ رمزارز به کمبود آب انجامیده، مانند تگزاس و قزاقستان.
بنابراین ماینینگ غیرفعال رمزارز جایگاه ویژهای دارد، چون هم برای محیط زیست بهتر است و هم برای ماینرهای کوچک که میخواهند وارد این حوزه شوند از نظر مالی بهصرفهتر است. با فراگیرتر و تجاریتر شدن صنعت رمزارز، این ویژگیها کارآفرینان جوان و مستقل را به سوی آن میکشد.

ترکیب پرداخت خرد و ماینینگ
بسیاری از کاربران رمزارز از مزایای همزمان پرداخت خرد و ماینینگ غیرفعال بهره میبرند. مثلاً یک کاربر میتواند محتوا تولید کند یا سرویسی ارائه دهد و بابت آن با تراکنشهای خرد رمزارزی پول بگیرد. سپس بخشی از آن پول به یک استخر ماینینگ منتقل میشود و برای تأمین توان محاسباتی مشترک به کار میرود که کوینهای تازه تولید میکند.
دستگاههای اینترنت اشیا مانند خودروها و ایستگاههای شارژ میتوانند با پرداختهای خرد رمزارزی به یکدیگر پول بدهند، و همچنین از انرژی خورشیدی لازم برای شارژ خود برای روشن نگه داشتن ماژولهای ماینینگ روی دستگاه استفاده کنند و به این ترتیب کوینها را غیرفعال به دست آورند.
Challenges to Consider
در این مسیر چالشهایی هم هست، همانطور که در هر بازار و صنعت در حال گسترش. چالش اصلی کنونی پرداخت و ماینینگ رمزارز قانونگذاری است. این صنعت با توجه دولتها به حجم فزاینده پرداختهای رمزارزی، بیش از پیش قانونگذاری میشود.
نوسان رمزارز هم مسئلهای است که کاربران باید از آن آگاه باشند. قیمت رمزارز میتواند به سرعت تغییر کند و رویدادهای اقتصاد سنتی گاهی بر ارزش آن اثر میگذارند. همین اخیراً رخ داد، وقتی هم Bitcoin و هم Ethereum افت را تجربه کردند.
نگاهی به آینده
بیشتر کارشناسان باور دارند روند کنونی دنیای رمزارز در چند سال آینده ادامه مییابد. این باعث میشود حجم کل تراکنشهای دیجیتال به 361 میلیارد دلار برسد، در حالی که پرداختهای موبایلی به حجم تراکنش تجمعی 26 تریلیون دلار خواهد رسید.
برای نسل جوانتر کاربران، این تنها راه پرداخت است و آن بازار همچنان رشد میکند، چون مصرفکنندگان جوانتر بخش مهمتری از کل اقتصاد میشوند و کسانی که دیرتر فناوری تازه را میپذیرند بازنشسته میشوند و کمتر خرج میکنند.
خلاصه مطلب
پرداختهای خرد هم بهعنوان سهمی از کل تراکنشهای دیجیتال و هم در حجم رشد میکنند. علت این است که پذیرش رمزارزها بیشتر میشود و کاربران جوان به استفاده از این پرداختها برای اشتراک و دستگاههای اینترنت اشیا عادت دارند.
ماینینگ غیرفعال هم بهعنوان راهی برای تولید کوینهای تازه رمزارزی محبوبتر میشود. این روش ماینرها را ملزم به سرمایهگذاری روی تجهیزات گران نمیکند. این دو روش کسب درآمد در دنیای رمزارز با هم ترکیب و درهمآمیخته هم میشوند.

موضوعات مرتبط





